https://forms.gle/QUZyG8qvZ6eeiXbU9 

Ông Sùng A Páo, 57 tuổi, thôn Lao Chải 

"Khi được hỏi cuộc sống ở Y Tý thay đổi như thế nào trong những năm gần đây, ông Páo cười và nói rằng “người ở đây quen rồi, ngày nào cũng nhìn thấy núi, thấy ruộng thì chẳng thấy có gì đặc biệt”. Theo ông, với người dưới xuôi lên, những thứ ấy lại rất lạ. Ông kể mùa lúa chín, khách thường đứng trên đường chụp ảnh ruộng bậc thang rất lâu, trong khi người dân lúc ấy lại đang bận thu hoạch. “Khách thấy ruộng đẹp, còn mình nhìn ruộng là nghĩ đến công sức làm ra hạt gạo”, ông nói. Ông cho rằng nếu phát triển du lịch thì nên để khách hiểu cả câu chuyện phía sau những thửa ruộng, chứ không chỉ đến chụp ảnh rồi đi"

Bà Tẩn Thị Sía, 64 tuổi, Y Tý 

"Bà Sía kể rằng người già trong bản thường nhắc con cháu phải giữ một số phong tục và những điều kiêng kỵ được truyền lại từ trước. Khi được hỏi bà nghĩ thế nào về việc khách du lịch muốn tìm hiểu đời sống tâm linh của người dân, bà nói: “Cho khách biết thì được, nhưng phải nói cho họ hiểu đó là chuyện của bản, không phải cái gì cũng đem ra cho người ta xem”. Theo bà, một số nghi lễ có ý nghĩa với cộng đồng và chỉ được thực hiện vào những thời điểm nhất định. Bà không phản đối khách du lịch, thậm chí cho rằng khách đến giúp nhiều người trẻ có thêm lý do để quan tâm đến văn hóa của dân tộc mình. Tuy nhiên, bà lo rằng nếu phong tục chỉ được giữ lại để “cho khách xem” thì lâu dần người trẻ sẽ không còn hiểu được ý nghĩa ban đầu"